رحیم نیکنام - خدمتگزار مردم

مرسوم است که در کلاس های درس علوم تجربی معلمان محترم با تشریح قوباغه ای قلب آن حیوان را بیرون می آورند و در مایه ی سرم نرمال ( نرمال سالین) می اندازند و همچنین با شکستن یک آمپول ادرنالین که باعث نحریک عروق سمپاتیک می شود قلب حیوان را به تپیدن وادار می کنند که دانش آموزان نحوه ی کارکرد قلب  را بیاموزند و خود این حقیر چندین بار این ازمایش  را در کلاس های درس علوم تجربی توسط همکاران عزیز از جمله اقای قاسم وفا که از بهترین های علوم تجربی شهرستان زرندیه بوده و هست مشاهده نموده ام ،

اما چند سال پیش که برای طی دوره ی تامین مدرسی آموزش کتاب جدید التالیف قران به شهر مشهد رفته بودیم و شرکت کنندگان در دوره از همه ی شهرهای کشور آمده بودند از جمله شهرهایی که اهل تسنن در آن ها سکونت داشتند و بالطبع دبیران شرکت کننده در دوره دارای مذهب سنی بودند و در حاشیه ی این کلاس ها بین دوستان از مذهب شیعه و سنی بحث های خوبی را با هم برقرار می کردیم ، در یکی از این جلسات بود که یکی از همکاران سنی به ازمایش تشریح قورباغه انتقاد کرد و گفت در مذهب اهل تسنن کستن قورباغه مکروه و بلکه حرام است !!

به شدت از این فتوا و حکم بازگو شده متعجب شدم و به دنبال یاقتن حقیقت مسئله بودم تا اینکه اخیرا اسناد و مدارک لازم را برای این حکم فقهی یافتم که برای شما نیز بیان می کنم تا ببینید مذهب شیعه کجا را سیر می کند و مدهب سنی و اهل تسنن که داعیه دار پیشرفت و مترقی بودن هستند کجا سیر می کند ؟ ضمن اینکه وهابیون و سلفی ها که شیعه را مذهب بدعت گزار و تحربف کننده می دانند چگونه است که حکم حرمت شرعی کشتن قورباغه را می بینند و عدم انطباق حکم با هیچیک از ادله ی شرعیه ( کتاب - سنت- عقل- اجماع ) می بینند اما دم بر نمی اورند و حتی آن را تائید نیز می نمایند !! علی ایحال این حقیر مطلب را از کتب و مدارک اهل سنت برداشته ام و فقط با اندکی تلخیص بدون اینکه اصل مطلب دچار تغییر و تحول شود و با امانت داری کامل عینا مسئله را در زیر درج می نمایم :

اولا در خصوص قورباغه نکته هایی وجود داشت که در زیر آمده است :

نکته ی اول : آیا کشتن قورباغه جایز است؟

پاسخ این است فقهای اهل سنت در این مورد  دو رأی متفاوت دارند :

1- کشتن قورباغه مکروه است، و این نظر مذهب مالکی ها، و رأی بعضی از شافعی ها و حنبلی ها  است.

2- کشتن قورباغه حرام است، و این نظر مذهب حنفیه و شافعیه و حنابله و ابن حزم است، و ابن تیمیه که عموم سنی ها وی را شیخ الاسلام می دانند و حتی عنوان شیر اسلام را برازنده ی می دانند و در مقابل شیعیان که علامه شیخ یعقوب ثقه الاسلام کلینی را شیخ الاسلام می دانیم ایشان ابن تیمیه را شیخ الاسلام می دانند و می خوانند این رأی را برگزیده است.

نگاه کنید به :"التمهید" (۱۵/۱۷۸)، "مشکل الآثار" للطحاوی (۲/۳۵)، "المجموع" (۹/۲۹)، "المغنی" (۹/۳۳۸)، "المحلی" (۷/۲۲۵)، "الفتاوی الکبری" (۲/۱۳۹) .

وی ( ابن تیمیه ) قول دوم ( حرام بودن کشتن قورباغه ) را راجح و صحیح می داند، زیرا نقل می کند که  پیامبر صلی الله علیه وسلم از کشتن قورباغه نهی فرمودند، چنانکه از عبد الرحمن بن عثمان  روایت شده که گفت : « أنَّ طَبِیْبًا سَأَلَ النّبیّ صلی الله علیه وسلم عَن ضِفْدَعٍ یَجْعلُها فِی دَوَاءٍ ؟ فَنَهَاه النّبیّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَتْلِها».

یعنی : « طبیبی از پیامبر صلی الله علیه وسلم در مورد قورباغه پرسید که آیا می تواند آنرا بعنوان دوا (دارو )  استفاده کند؟ پیامبر صلی الله علیه وسلم او را از کشتن آن نهی کرد». روایت أبو داود (۳۸۷۱) و نسائی، و امام نووی در "المجموع" (۹/۳۴) و البانی آنرا در صحیح ابوداود صحیح دانسته اند

نکته ی دوم : هرگاه نیازی درکار باشد و یا ضرورتی ایجاد شود تا بدن قورباغه شکافته شود؛ چه حکمی دارد ؟

جواب : ان شاء الله بدون ایراد است، حتی علماء شکافتن جثه مسلمان را به غرض تحقیق جنایی و یا طب پیشگیری جایز شمردند، بنابراین از باب اولا شکافتن جثه حیوانات – که حرمت کمتری نسبت به انسان دارند – به غرض تحقیق علمی جایز است. برای توضیحات بیشتر به فتوای شماره ی  ۲۴۰۸و همچنین  ۴۸۳۸ مراجعه کنید.

اما لازمست دانشجو به نیکی با حیوان برخورد کند؛ و ابتدا بطور کامل آنرا بیهوش کند، سپس بعد از اتمام کارش آنرا زود بکشد،

و سپس بیان می شود که : 

 پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند : « إنّ اللهَ کَتَبَ الإِحْسَانَ عَلَیْ کُلِّ شَیْءٍ، فَإِذَا قَتَلْتُمْ فَأَحْسِنُوا القِتْلَةَ، وَإِذَا ذَبَحْتُمْ فَأَحْسِنُوا الذّبْحَ، وَلْیُحِدَّ أَحَدُکُمْ شَفْرَتَه، فَلْیُرِحْ ذَبِیْحَتَه» مسلم (۱۹۵۵). یعنی : « الله تعالی احسان و نیکویی را در هر چیزی فرمان داده است، هرگاه کشتید به خوبی بکشید و هرگاه ذبح کردید به خوبی ذبح کنید و کارد خود را تیز کنید تا حیوان راحت ذبح شود».

از  علامه ابن عثیمین سوال شد : ما در یکی از دانشگاهها در دانشکده علوم بخش احیاء درس می خوانیم، در اثنای درس نیاز داریم که برای آموزش و تدریس، بدن بعضی از حیوانات مثل قورباغه و موش و غیره را بشکافیم، حکم اینکار چیست؟

پاسخ دادند : «اگر ضرورتی برای اینکار ایجاب کند ایرادی ندارد، اما لازمست به گونه ای انجام شود که در وقت شکافتن احساس درد (و شکنجه) نکنند.

"فتاوی الحرم المکی" ( ۱۱۶۶ )