روز حكيم عمر خيام نيشابوري 


روز ٢٨ ارديبهشت در كشور جمهوري اسلامي ايران به نام روز "خيام نيشابوري " نامگذاري شده است ، به همين بهانه مطالب مختصري در باره ي اين بزرگ مرد ايراني مي نگارم :

ابوالفتح عمر بن ابراهيم خيام نيشابوري حكيم و شاعر بزرگ ايراني حدود سال ٤١٧ تا ٤٧٠ هجري قمري در شهر نيشابور ديده به جهان گشوده  و در اواخر قرن پنجم و اوايل قرن ششم هجري قمري زندگي مي كرده است ،

اين حكيم ، شاعر ، فيلسوف، رياضي دان ، منجم ، پزشك و نويسنده نامدار ايراني و نيشابوري گر چه در همه ي زمينه هاي فوق بسيار زبردست و ماهر و شهره بود ليكن در بعضي رشته ها از شهرت بيشتري برخوردار است كه از جمله ان ها مي توان به حكمت ، نجوم ، طب و رياضيات اشاره كرد .

اما ان چه بيش از هر چيز نام خيام را در اذهان زنده نگه داشته است رباعيات و اشعار اين مرد بزرگ و دانشمند بي بديل است ، شاخصه اين رباعيات فلسفي لطيف ايجاز و استواري در عين سادگي و بي تكلفي و خالي بودن از هر تصنع است و اوج و كمال بلاغت و فصاحت را در اين رباعيات مي توان يافت و همچنين معاني عالي در اين رباعيات به خوبي رخ مي نمايد .

حكيم عمر خيام نيشابوري در زمينه ي رياضيات آثاري متعدد دارد كه در نوع خود قابل توجه است كه از مهم ترين و معروفترين ان ها مي توان به كتاب " جبر و مقابله " اشاره نمود .

وي در طول حيات با بركتش ماموريت يافت "تقويم ايراني " را اصلاح نمايد ، همچنين از جمله اقدامات  وي مي توان  تاسيس رصد خانه  را نام برد .

حكيم عمر خيام نيشابوري از جمله شخصيت هاي تاريخي است كه در خصوص وي افسانه ها و روايت هاي مختلفي را نقل مي نمايند و همين موضوع باعث شده در خصوص احوال واقوال و آثار  ايشان در بين پژوهش گران اتفاق نظر كلي وجود نداشته باشد .

وفات اين دانشمند اديب و فيلسوف طبيب و حكيم در سال هاي ٥١٥ تا٥٢٥ هجري قمري روايت شده است كه مدفن ايشان در جوار ضريح مطهر امام زاده سيد محمد محروق نيشابور زيارتگاه عاشقان و ميعاد گاه علاقمندان  به شعر و ادب پارسي  و حكمت مي باشد . 

اميد است با مطالعه و تعمق در آثار ارزشمند اين حكيم ايراني با زواياي انديشه و ابعاد شخصيتي اين بزرگ مرد ايراني بيشتر اشنا شويم و بتوانيم اينگونه مفاخر را كه نشان از غناي فرهنگي و پيشينه ي غني و سرشار ايران است را به جهان بيشتر بشناسانيم ؛ 



 روح پاك اين حكيم فرزانه شاد باد